×
 

Geschiedenis Schuttersbosch

Dit artikel komt uit het Schuttersbosch Informatie boekje wat aan nieuwe bewoners wordt gegeven. Het is geschreven door Riet Kauffeld.
Geschiedenis Schuttersbosch

Verleden, heden en toekomst

Tussen tien- en elfduizend jaar voor Christus zwierven langs de Dommel en de Tongelreep al mensen, ze maken jacht op wild en vissen in die riviertjes. Dit vindt plaats tijdens een wat warmere tussenfase van de laatste ijstijd. Als het daarna weer kouder wordt bezoeken de rendierjagers onze streek. Later komen de jagers en vissers weer terug. (G.Beex, archeologisch overzicht der gemeente Eindhoven, in Brabants Heem, 1967)

Al veel en veel eerder is er in dit gebied sprake van menselijk bewoning zoals blijkt uit de oudste archeologische vondst van Eindhoven. Dit voorwerp uit het middelste gedeelte van de oude steentijd, omstreeks 35.000 jaar voor Christus, is in 1982 in deze omgeving gevonden. Uit de steentijd zijn o.a. bij het Kanunnikesven vuurstenen, pijlspitsen en bijlen gevonden. Op de plaats waar nu het Oostenrijks dorp ligt heeft een urnenveld gelegen uit de laatste bronstijd en/of vroege ijzertijd.

Er zit blijkbaar meer in de Stratumse bodem. René Merckx, een bezield amateur-archeoloog, laat bij zijn rondleidingen zien, dat op de Stratumse heide grafheuvels liggen. Hij spreekt over een grafveld van + 60 hectare groot en 5000 tot 6000 jaar oud.

Wanneer mensen zich blijvend in Stratum gevestigd hebben, weten wij niet precies. De plaatsnaam is afgeleid van Straatheim, wat dorp aan de straat betekent. Dit type namen dateert volgens deskundigen van vóór het jaar 1000. Stratum wordt voor het eerst genoemd in 1325, wanneer de Hertog van Brabant aan de inwoners van Eindhoven en Stratum de woeste gronden in Stratum verkoopt. De bevolking vormt dan blijkbaar al een zelfstandige gemeenschap. Rond het jaar 1500 staan er ongeveer 70 huizen en zullen er ongeveer 350 mensen hebben gewoond. Het dorp groeit langzaam, rond 1800 staan er zo’n 90 huizen. De zandwegen worden geleidelijk aan vervangen door steenwegen. 

Op het einde van de 19e eeuw was het hier een groot stuifzandgebied, dat ontstaan was doordat de boeren de heideplaggen weghaalden, waardoor het zond ging stuiven. In de jaren 30 werd hier bos geplant om hout te winnen voor de mijnbouw. 

In 1920 werd Stratum door Eindhoven geannexeerd. Het Schuttersbosch was toen nog een ongerept natuurgebied, dat onderdeel uitmaakte van de Stratumse Heide. Wel lagen hier voor de 2e wereldoorlog en tot enige jaren daarna 2 schietbergen. Voor de oorlog waren zij het oefenterrein van de Eindhovense Burgerwacht. Later hielden de bezetters en daarna onze bevrijders hier hun schietoefeningen. De naam Schuttersbosch herinnert ons aan de schietbergen. 

 

Het ontstaan van de wijk Schuttersbosch dateert van vlak na de oorlog. De N.V. Philips had in die tijd grote behoefte aan huisvesting voor haar personeel. Uit een koop- en leveringencontract van 1945 tussen de Oostenrijkse firma Katz & Klumpp en de N. V. Philips gloeilampenfabrieken blijkt dat 190 Oostenrijkse woningen geruild werden voor aardappelen ter waarde van fl. 728.000,-- en fl. 200.000,-- aan gloeilampen. Een vrijstaand Oostenrijks huis kostte toentertijd fl. 5.858,--.

Van deze woningen worden er 89 geplaatst in het Schuttersbosch, waar zijn verrezen op ruime kavels tussen de Heezerweg en het Rendierveld. De Oostenrijkse huizen waren voornamelijk bestemd voor het hoger opgeleid personeel bij Philips.

Tien jaar later kwamen de Belgische bungalows. Dit type huis werd gebouwd voor ambtenaren in de oerwouden van de Belgische Congo. Onze huizen zijn daar echter nooit terechtgekomen, maar tot geluk van vele bewoners door het Philips Woningbureau in het Schuttersbosch geplaatst. Voor de werknemers in het middenkader van Philips. In een Belgische bungalow zat een koelkast en een douche; voor die tijd een grote luxe. Met de bouw van de 89 Oostenrijkse huizen en 253 Belgische bungalows in het Schuttersbosch kwam de N.V. Philips in de naoorlogse jaren tegemoet aan de broodnodige woonruimte voor een aantal van haar medewerkers. 

Later kwamen hier ook mensen wonen die op medische indicatie een Belgische bungalow toegewezen kregen. Deze woningen waren nl. vrij eenvoudig aan te passen. 

De gehele opzet van de bebouwing was erop gericht de natuur zoveel mogelijk in tact te laten en deze daardoor te laten aansluiten op het aangrenzende bos- en heidegebied. 

Wij wensen dat het natuurlijk groen in het Schuttersbosch behouden blijft. Elders in dit informatieboekje beschrijft Netty Gelder, bewoonster van het Schuttersbosch, I.V.N.-er en gespecialiseerd in planten, hoe rijk onze flora is. Jac Klomp, eveneens bewoner van het Schuttersbosch, I.V.N.-er en vogeldeskundige, laat ons kennis maken met de mede Schuttersbosch bewoners; de vogels.

Niet iedereen weet nog, dat het Oostenrijkse dorp en de oostkant van het Rendierveld samen met Tivoli pas 1 april 1972 bij Eindhoven kwamen. Tot die tijd behoorden zij tot de gemeente Geldrop.  

In 1989 wilde de Amerikaanse hamburgerketen McDonald’s, in het eikenbos van het Schuttersbosch aan de Floralaan, een Mcdrive vestigen. Heel het Schuttersbosch in rep en roer.  Grote bezwaren waren er voroal tegen de aanleg van een parkeerterrein voor 48 auto’s en het te verwachte autoverkeer in dit bosrijke gebied. Middels o.a. een groots opgezette demonstratie van vele bewoners werd dit plan met succes bestreden. 

In 1990 werd Schuttersbosch uitgebreid met 33 seniorenwoningen aan de Hinde-, Jagers- en Vossenlaan. 

 

Tot grote ontsteltenis van de bewoners van de Oostenrijkse huizen en de Belgische bungalows werd in 1994 een sloopvergunning voor hun huizen afgegeven. Wel is de bewoners toegezegd, dat zij zo lang ze willen in hun huis mogen blijven wonen. Pas bij het verlaten van de woning wordt het huis afgebroken.

 

Nu gaan de Belgische bungalows langzaam plaats maken voor mooie Finse houten woningen. Op de peildatum van oktober 2003 staan er in deelgebied A nog 147 Belgische bungalows, zijn er 69 nieuwe Finse huizen gebouwd en liggen er nog 37 lege plekken. In deelgebied B bestaan er nog 54 van de 89 Oostenrijkse huizen, 34 huizen zijn gesloopt en 1 Oostenrijks huis in het verleden afgebrand. In dit deelgebied zullen houten Finse koopwoningen worden gebouwd, waarvan er al 2 zijn gerealiseerd. 

 

Wij hopen dat U als nieuwe bewoner hier met evenveel plezier zult wonen als de voormalige en huidige bewoners van het Schuttersbosch, oftewel “Ons Dorp” zoals vaak gezegd wordt.

 

Met dank aan:

Mevrouw H. de Groot, communicatie medewerkster woningstichting Hertog Hendrik van Lotharingen

De heer J. Spoorenberg

De heer N. Arts, Stadsarcheoloog

 

Riet Kauffeld

8 Email

Related