×
 

Maak je eigen compost: interview met Susanne van Laarhoven

Bij de buurtstichting komen allerlei soorten berichten en voorstellen binnen. Een tijd terug kreeg het bestuur een prachtig project onder ogen door een van onze buurtbewoners inzake eigen compost maken. Compost die je weer voor je eigen planten kunt gebruiken. Reden om met Susanne van Laarhoven in gesprek te gaan.
Maak je eigen compost: interview met Susanne van Laarhoven

Susanne, hoe ben je op het idee gekomen om ‘wormen te gaan houden’ op je balkon? Is het pure ideologie of meer dat je een verantwoorde bijdrage wil leveren aan het milieu?

Een jaar of vier geleden had ik een gesprek aan de keukentafel over een groenere levenswijze; bewuster omgaan met energie, bewuster zijn van de milieubijdrage van verpakkingsmateriaal, minder afval produceren enz. Dat is een onderwerp dat me altijd al aan het hart gegaan is en waar ik bewuster mee bezig wilde zijn. In het gesprek vertelde ik dat ik het zo jammer vond dat mijn groenafval niet apart opgehaald wordt hier in de straat. Mijn gesprekspartner wist daar een wel een oplossing voor: een wormenbak. Ik ben me daarin gaan verdiepen en werd zo enthousiast dat ik twee weken later een wormenbak op mijn balkon had staan. En die bak is gebleven.

Voor mij is het composteren van mijn groenafval dus een onderdeel van mijn levenswijze, waarin ik probeer mijn impact op het milieu klein te houden. Ik reis weinig met de auto, gooi geen eten weg dat nog goed is, zet de verwarming in de winter niet te hoog, vang het koude water op wanneer ik wacht op warm water voor de afwas, ik neem mijn eigen netjes voor groente en fruit mee naar de supermarkt etc.

Je eigen familie vindt het best onaantrekkelijk om ernaar te kijken, maar het is toch een dichte bak waar het compostproces in plaatsvindt? Je ziet helemaal niets akeligs of vies en je ruikt ook niets. Hoe zou jij het procedé willen uitleggen aan Iemand die dit proces niet kent, zodat het niet afschrikwekkend is en juist een aanrader zal zijn om mee te doen?

Een wormenbak is zeker niet vies, akelig en stinkt niet! Als dat wel zo zou zijn, dan gaat er iets niet goed in je bak en moet je ingrijpen.

Het principe van een wormenbak is heel simpel: je stopt je groenafval samen met wat wormen in een bak en de wormen eten het groenafval op. Ze scheidden vocht en mest uit, die je kunt gebruiken als voedingsstoffen voor planten.

Ik heb plezier in het zien groeien van al mijn planten binnen en buiten en vind het dan ook heel fijn dat ik mijn eigen afval kan gebruiken als voedingsstoffen voor die planten.

Wanneer alles goed gaat met je wormenbak kost het je nauwelijks tijd om de bak te onderhouden. Ik gooi er een aantal keer per week mijn afval in en kijk dan even of alles nog goed gaat. Af en toe schep ik er wat compost uit om te gebruiken voor mijn planten. Ongeveer twee keer per jaar schep ik mijn wormenbak bijna leeg. Dat kost me dan per keer een uurtje.

Er zitten natuurlijk wel wormen in een wormenbak. Die zijn niet eng, die zijn hartstikke nuttig! Het zijn voor mij ook geen huisdieren, zoals katten, cavia's of honden, maar dieren die mijn afval omzetten in een grondstof. Het is geen probleem om op vakantie te gaan, je hebt niemand nodig om voor de wormen te zorgen. Een paar weken alleen redden ze makkelijk.

Mensen kunnen dus op een onderhoudsvriendelijke en heel goedkope wijze compost creëren die weer goed is voor hun planten en bloemen? Wat houdt die compost in? Is het droge en/of natte compost? Hoe vang je het op en hoe kunnen de mensen het toepassen?

Het onderhoud van de wormenbak kost je inderdaad niets. Ik heb vier jaar geleden eenmalig een wormenbak gekocht (deze zijn ook gemakkelijk zelf te maken) en een halve kilo compostwormen. De populatie wormen houdt zichzelf in stand.

De compost uit de wormenbak bestaat uit vloeibare compost, de zogenaamde 'wormenthee', en compost. Die laatste ziet er uit als zwarte potgrond. De grond is heel vruchtbaar. In mijn wormenbak kiemen bijvoorbeeld de pitjes van paprika's, voordat ze worden opgegeten door de wormen. Deze compost schep je uit je bak.

De vloeibare wormenthee verdun je met water, verhouding 1:10, en giet je bij je planten. Het is afhankelijk van hoe je bak eruit ziet hoe je deze wormenthee opvangt. Meestal bestaat een wormenbak uit op elkaar gestapelde bakken, elk met gaatjes in de onderkant zoals een zeef. Bij mij zit er in de onderste bak een kraantje waardoor de wormenthee naar buiten kan lopen. Ik vang het op in een flesje.

Wat kost de aanschaf van zo’n bak en hoe kom je aan de wormen? En eten die wormen echt alles? Heb je wat voorbeelden wat ze lekker vinden en wat moet je juist niet geven?

Een wormenbak kun je gemakkelijk zelf maken. Je hebt twee niet doorzichtige plastic bakken nodig die je op elkaar kunt stapelen, een deksel en een boormachine. Je maakt dan in de bovenste bak wat gaatjes in de bodem. Ook in de deksel boor je een aantal kleine gaatjes. Kosten: nihil.

Ook kun je een wormenbak kant en klaar aanschaffen, reken dan op ongeveer  100 euro.

De wormen die je nodig hebt voor het verteren van je afval zijn compostwormen. Deze compostwormen kun je via Internet bestellen. Via www.nudge.nl kun je een ophaalpunt in de buurt vinden. Kosten: af te spreken met het ophaalpunt. Via een webshop zijn de kosten zijn ongeveer 10 - 20 euro.

Mijn wormen zijn niet erg kieskeurig, ze eten zowat al mijn groenafval wel. In mijn wormenbak gaat vooral keukenafval, zoals loof van wortels, de bladeren van bloemkool, pitjes en steel van een paprika, en resten van fruit, zoals klokhuizen van appels en peren en kroontjes van aardbeien. Ook kun je in beperkte hoeveelheden tuinafval in de wormenbak doen.

In de loop der jaren heb ik gemerkt dat de wormen graag eten:

-bananenschil

-meloen

-schil van avocado

-koffiefilters met koffieprut, theezakjes

-eierdozen, wc-rollen en krantenpapier

 

Wat de compostwormen NIET eten:

-brood

-vlees (ivm aantrekken ongedierte)

-citrusvruchten

-gekookte etensresten (ivm aantrekken ongedierte)

-stro en mest van knaagdieren zoals konijnen (ivm ziektes die in de mest kunnen zitten)

-ui en prei

Okay, nu heb jij die bak al 3 jaar in functie. Blijven de wormen zó lang leven of hoe gaat dat proces? Ze vermenigvuldigen zich zelf?

De wormen vermenigvuldigen zichzelf inderdaad. Ik weet eigenlijk niet hoe lang wormen leven. Ik heb eenmalig wormen gekocht en daarna is het nooit meer nodig geweest om wormen aan te schaffen.

Wat gaaf dat jouw initiatief navolging vindt bij Jong Nederland Rapenland, die hier een educatief project van heeft gemaakt om de jeugd bewust te maken van nut en noodzaak van duurzaam omgaan met het eigen milieu. Heb jij nog tips die je hen wilt meegeven? Tips die ook andere buurtbewoners over de streep kunnen trekken om zelf ook op deze wijze compost te gaan maken?

Ja, dat vind ik ook! Ik kreeg zojuist een bericht dat de bak gemaakt is en dat ze nu wachten op de wormen. Spannend!

Tips heb ik zeker:

Op Internet is er heel veel informatie te vinden over het onderhouden van een wormenbak. Lees zeker wat van die informatie maar ga daarna lekker experimenteren. Je merkt snel genoeg wat wel en wat niet werkt voor jouw wormenbak.

Verder: maak het jezelf en je gezin zo gemakkelijk mogelijk maken om afval te composteren. Zet bijvoorbeeld een bakje in de keuken waarin je het groenafval verzamelt. Controleer hoe het gaat met je wormenbak iedere keer als je je bakje met afval in de wormenbak leegt. Zo kost het onderhoud van je bak je weinig tijd.

Heb geduld: het duurt even voordat je het juiste evenwicht gevonden hebt in je wormenbak. Ook duurt het een aantal maanden voordat je je eerste compost kunt oogsten.

Is dit project een gevolg van je studie of heeft het er niets mee te maken?

Nee, dit project heeft niks met mijn studie en beroep te maken. Ik heb geschiedenis en literatuurwetenschap gestudeerd, en werk nu voor een museum. Ik ben 'medewerker collectie' en heb veel verschillende taken in het museum. Ik werk 1 dag in de week in ons depot, waar ik verantwoordelijk ben voor het beheer en behoud van de objecten in de collectie. We zorgen ervoor dat het klimaat in het depot goed is en de objecten bewaard worden in goed verpakkingsmateriaal, registeren welk object waar staat en fotograferen alle objecten. De overige uren besteed ik onder meer aan het uitlenen van onze objecten aan andere musea voor exposities, het beantwoorden van vragen over de collectie, registreren van onze objecten en onderzoek voor tentoonstellingen.

Naschrift: Het bestuur dankt Susanne voor haar bijdrage aan dit interview. Ook spreekt het bestuur haar enorme waardering uit dat Susanne tevens ambassadeur binnen De Generalenbuurt is om deze duurzame compost bekend te maken.  Geweldig dat er een samenwerking tot stand is gekomen tussen haar en Jong Nederland Rapenland.

 

Images

8 Email
Keywords : 
JNR

Related

Jong Nederland Rapenland verduurzaamt op educatieve wijze
Jong Nederland Rapenland verduurzaamt op educatieve wijze
Peter van de Klundert: “We hebben met Jong Nederland Rapenland ervoor gekozen om onze groene voetafdruk te verbeteren. We zijn via het bestuur van de Stichting B&W Generalenbuurt hiervoor benaderd door Susanne van Laarhoven, om samen een project te starten om het GFT te verwerken tot plantenmest. Naast dat het onze nieuwsgierigheid had geprikkeld willen we ook mee werken om een positief voorbeeld te geven aan de wijk.
Rommelmarkt / vlooienmarkt
Rommelmarkt / vlooienmarkt
Op 23 September 2017 organiseert Jong Nederland Rapenland weer een Rommelmarkt / Vlooienmarkt van 14.00-16.00 uur.
Multi-culti buurtbraderie 2016
Multi-culti buurtbraderie 2016
Een gezellige multiculti braderie in De Generalenbuurt dankzij De Landrijt. Ieder hoekje binnen was benut en overal waren kraampjes opgesteld. Echt geweldig gedaan. Niet alleen binnen maar ook buiten, onder grote parasols en de afdaken werden hebbedingetjes en andere spullen gedienstig aangeprezen aan de vele bezoekers. Mensen van De Landrijt, dat hebben jullie geweldig georganiseerd. Chapeau! Voor herhaling vatbaar!